|
|
 |
 |
|
|
१ आदिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
1.101. अध्यायः 101
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
भरतचरित्रकथनम्॥ 1 ॥ तद्वंशकथनं च॥ 2 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
`वैशम्पायन उवाच। 1-101-0x(625)(4463)
दुष्यन्ताद्भरतो राज्यं यथान्यायमवाप सः।'
तस्य तत्प्रथितं कर्म प्रावर्तत महात्मनः॥ 1-101-1(4464)
भास्वरं दिव्यमजितं लोकसंनादनं महत्।
स विजित्य महीपालांश्चकार वशवर्तिनः॥ 1-101-2(4465)
चचार च सतां धर्मं प्राप्य चानुत्तमं यशः।
स राजा चक्रवर्त्यासीत्सार्वभौमः प्रतापवान्॥ 1-101-3(4466)
ईजे च बहुभिर्यज्ञैर्यथा शक्रो मरुत्पतिः।
याजयामास तं कण्वो दक्षवद्भूरिदक्षिणम्॥ 1-101-4(4467)
श्रीमद्गोविततं नाम वाजिमेधमवाप सः।
यस्मिन्सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ॥ 1-101-5(4468)
सोऽश्वमेधशतैरीजे यमुनामनु तीरगः।
त्रिशतैश्च सरस्वत्यां गङ्गामनु चतुःशतैः॥ 1-101-6(4469)
दौष्यन्तिर्भरतो यज्ञैरीजे शाकुन्तलो नृपः।
तस्माद्भरतवंशस्य विप्रतस्थे महद्यशः॥ 1-101-7(4470)
भरतस्य वरस्त्रीषु पुत्राः संजज्ञिरे पृथक्।
नाभ्यनन्दत्तदा राजा नानुरूपा ममेति तान्॥ 1-101-8(4471)
ततस्तान्मातरः क्रुद्धाः पुत्रान्निन्युर्यमक्षयम्।
ततस्तस्य नरेन्द्रस्य वितथं पुत्रजन्म तत्॥ 1-101-9(4472)
ततो महद्भिः क्रतुभिरीजानो भरतस्तदा।
लेभे पुत्रं भरद्पाजाद्भुमन्युं नाम भारत॥ 1-101-10(4473)
ततः पुत्रिणमात्मानं ज्ञात्वा पौरवनन्दनः।
भुमन्युं भरतश्रेष्ठ यौवराज्येऽभ्यषेचयत्॥ 1-101-11(4474)
ततो दिविरथो नाम भुमन्योरभवत्सुतः।
सुहोत्रश्च सुहोता च सुहविः सुयजुस्तथा॥ 1-101-12(4475)
पुष्करिण्यामृचीकश्च भुमन्योरभवन्सुताः।
तेषां ज्येष्ठः सुहोत्रस्तु राज्यमाप महीक्षिताम्॥ 1-101-13(4476)
राजसूयाश्वमेधाद्यैः सोऽयजद्बहुभिः सवैः।
सुहोत्रः पृथिवीं कृत्स्नां बुभुजे सागराम्बराम्॥ 1-101-14(4477)
पूर्णां हस्तिगवाश्वैश्च बहुरत्नसमाकुलाम्।
ममज्जेव मही तस्य भूरिभारावपीडिता॥ 1-101-15(4478)
हस्त्यश्वरथसंपूर्णा मनुष्यकलिला भृशम्।
सुहोत्रे राजनि तदा धर्मतः शासति प्रजाः॥ 1-101-16(4479)
चैत्ययूपाङ्किता चासीद्भूमिः शतसहस्रशः।
प्रवृद्धजनसस्या च सर्वदैव व्यरोचत॥ 1-101-17(4480)
ऐक्ष्वाकी जनयामास सुहोत्रात्पृथिवीपतेः।
अजमीढं सुमीढं च पुरुमीढं च भारत॥ 1-101-18(4481)
अजमीढो वरस्तेषां तस्मिन्वंशः प्रतिष्ठितः।
षट् पुत्रान्सोप्यजनयत्तिसृषु स्त्रीषु भारत॥ 1-101-19(4482)
ऋक्षं धूमिन्यथो नीली दुष्यन्तपरमेष्ठइनौ।
केशिन्यजनयज्जह्नुं सुतौ च जनरूषिणौ॥ 1-101-20(4483)
विदुः संवरणं वीरमृक्षाद्राथन्तरीसुतम्।
तथेमे सर्वपञ्चाला दुष्यन्तपरमेष्ठिनोः।
अन्वयाः कुशिका राजञ्जन्होरमिततेजसः॥ 1-101-21(4484)
जनरूषणयोर्ज्येष्ठमृक्षमाहुर्जनाधिपम्।
ऋक्षात्संवरणो जज्ञे राजन्वंशकरस्तव॥ 1-101-22(4485)
आर्क्षे संवरणे राजन्प्रशासति वसुन्धराम्।
संक्षयः सुमहानासीत्प्रजानामिति नः श्रुतम्॥ 1-101-23(4486)
व्यशीर्यत ततो राष्ट्रं क्षयैर्नानाविधैस्तदा।
क्षुन्मृत्युभ्यामनावृष्ट्या व्याधिभिश्च समाहतम्॥ 1-101-24(4487)
अभ्यघ्नन्भारतांश्चैव सपत्नानां बलानि च।
चालयन्वसुधां चेमां बलेन चतुरङ्गिणा॥ 1-101-25(4488)
अभ्ययात्तं च पाञ्चल्यो विजित्य तरसा महीम्।
अक्षौहिणीभिर्दशभिः स एनं समरेऽजयत्॥ 1-101-26(4489)
ततः सदारः सामात्यः सपुत्रः ससुहृज्जनः।
राजा संवरणस्तस्मात्पलायत महाभयात्॥ 1-101-27(4490)
`ते प्रतीचीं पराभूताः प्रपन्ना भारता दिशम्'।
सिन्धोर्नदस्य महतो निकुञ्जे न्यवसंस्तदा।
नदीविपयपर्यन्ते पर्वतस्य समीपतः॥ 1-101-28(4491)
तत्रावसन्बहून्कालान्भारता दुर्गमाश्रिताः।
तेषां निवसतां तत्र सहस्रं परिवत्सरान्॥ 1-101-29(4492)
अथाभ्यगच्छद्भरतान्वसिष्ठो भगवानृषिः।
तमागतं प्रयत्नेन प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च॥ 1-101-30(4493)
अर्घ्यमभ्याहरंस्तस्मै ते सर्वे भारतास्तदा।
निवेद्य सर्वमृषये सत्कारेण सुवर्चसे॥ 1-101-31(4494)
तमासने चोपविष्टं राजा वव्रे स्वयं तदा।
पुरोहितो भवान्नोऽस्तु राज्याय प्रयतेमहि॥ 1-101-32(4495)
ओमित्येवं वसिष्ठोऽपि भारतान्प्रत्यपद्यत।
अथाभ्यषिञ्चत्साम्राज्ये सर्वक्षत्रस्य पौरवम्॥ 1-101-33(4496)
विषाणभूतं सर्वस्यां पृथिव्यामिति नः श्रुतम्।
भरताध्युषितं पूर्वं सोऽध्यतिष्ठत्पुरोतोतमम्॥ 1-101-34(4497)
पुनर्बलिभृतश्चैव चक्रे सर्वमहीक्षितः।
ततः स पृथिवीं प्राप्य पुनरीजे महाबलः॥ 1-101-35(4498)
आजमीढो महायज्ञैर्बहुभिर्भूरिदक्षिणैः।
ततः संवरणात्सौरी तपती सुषुवे कुरुम्॥ 1-101-36(4499)
राजत्वे तं प्रजाः सर्वा धर्मज्ञ इति वव्रिरे।
`महिम्ना तस्य कुरवो लेभिरे प्रत्ययं भृशम्।'
तस्य नाम्नाऽभिविख्यातं पृथिव्यां कुरुजाङ्गलं॥ 1-101-37(4500)
कुरुक्षेत्रं स तपसा पुण्यं चक्रे महातपाः।
अश्ववन्तमभिष्यन्तं तथा चैत्ररथं मुनिम्॥ 1-101-38(4501)
जनमेजयं च विख्यातं पुत्रांश्चास्यानुशुश्रुम।
पञ्चैतान्वाहिनी पुत्रान्व्यजायत मनस्विनी॥ 1-101-39(4502)
अविक्षितः परिक्षित्तु शबलाश्वस्तु वीर्यवान्।
आदिराजो विराजश्च शाल्मलिश्च महाबलः॥ 1-101-40(4503)
उच्चैःश्रवा भङ्गकारो जितारिश्चाष्टमः स्मृतः।
एतेषामन्ववाये तु ख्यातास्ते कर्मजैर्गुणैः।
जनमेजयादयः सप्त तथैवान्ये महारथाः॥ 1-101-41(4504)
परीक्षितोऽभवन्पुत्राः सर्वे धर्मार्थकोविदाः।
कक्षसेनोग्रसेनौ तु चित्रसेनश्च वीर्यवान्॥ 1-101-42(4505)
इन्द्रसेनः सुषेणश्च भीमसेनश्च नामतः।
जनमेजयस्य तनया भुवि ख्याता महाबलाः॥ 1-101-43(4506)
धृतराष्ट्रः प्रथमजः पाण्डुर्बाह्लीक एव च।
निषधश्च महातेजास्तथा जाम्बूनदो बली॥ 1-101-44(4507)
कुण्डोदरः पदातिश्च वसातिश्चाष्टमः स्मृतः।
सर्वे धर्मार्थकुशलाः सर्वभूतहिते रताः॥ 1-101-45(4508)
धृतराष्ट्रोऽथ राजासीत्तस्य पुत्रोऽथ कुण्डिकः।
हस्ती वितर्कः क्राथश्च कुण्डिनश्चापि पञ्चमः॥ 1-101-46(4509)
हविश्रवास्तथेन्द्राभो भुमन्युश्चापराजितः।
धृतराष्ट्रसुतानां तु त्रीनेतान्प्रथितान्भुवि॥ 1-101-47(4510)
प्रतीपं धर्मनेत्रं च सुनेत्रं चापि भारत।
प्रतीपः प्रथितस्तेषां बभूवाप्रतिमो भुवि॥ 1-101-48(4511)
प्रतीपस्य त्रयः पुत्रा जज्ञिरे भरतर्षभ।
देवापिः शन्तनुश्चैव बाह्लीकश्च महारथः॥ 1-101-49(4512)
देवापिस्तु प्रवव्राज तेषां धर्महितेप्सया।
शन्तनुश्च महीं लेभे बाह्लीकश्च महारथः॥ 1-101-50(4513)
भरतस्यान्वयास्त्वेते देवकल्पा महारथाः।
बभूवुर्ब्रह्मकल्पाश्च बहवो राजसत्तमाः॥ 1-101-51(4514)
एवंविधा महाभागा देवरूपाः प्रहारिणः।
अन्ववाये महाराज ऐलवंशविवर्धनाः॥ 1-101-52(4515)
`गङ्गातीरं समागम्य दीक्षितो जनमेजय।
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च॥ 1-101-53(4516)
पुनरीजे महायज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः।
अग्निष्टोमातिरात्राणामुक्थानां सोमवत्पुनः॥ 1-101-54(4517)
वाजपेयेष्टिसत्राणां सहस्रैश्च सुसंभृतैः।
दृष्ट्वा शाकुन्तलो राजा तर्पयित्वा द्विजान्धनैः॥ 1-101-55(4518)
पुनः सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ।
जम्बूनदस्य शुद्धस्य कनकस्य महायशाः॥ 1-101-56(4519)
यस्य यूपाः शतव्यामाः परिणाहेऽथ काञ्चनाः।
सहस्रव्याममुद्वृद्धाः सेन्द्रैर्देवैः समुच्छ्रिताः॥ 1-101-57(4520)
स्वलङ्कृता भ्राजमानाः सर्वरत्नैर्मनोरमैः।
हिरण्यं द्विरदानश्वान्महिषोष्ट्रगजाविकम्॥ 1-101-58(4521)
दासीदासं धनं धान्यं गाः सुशीलाः सवत्सकाः।
भूमिं यूपसहस्राङ्कां कण्वाय बहुदक्षिणाम्॥ 1-101-59(4522)
बहूनां ब्रह्मकल्पानां धनं दत्त्वा क्रतून्बहून्।
ग्रामान्गृहाणि शुभ्राणि कोटिशोथाददत्तदा॥ 1-101-60(4523)
भरताद्भारती कीर्तिर्येनेदं भारतं कुलम्।'
भरतस्यान्वये जाता देवकल्पा महारथाः॥ 1-101-61(4524)
बहवो ब्रह्मकल्पाश्च बभूवुः क्षत्रसत्तमाः।
तेषामपरिमेयानि नामधेयानि सन्त्युत॥ 1-101-62(4525)
तेषां कुले यथा मुख्यान्कीर्तयिष्यामि भारत।
महाभागान्देवकल्पान्सत्यार्जवपरायणान्॥ ॥ 1-101-63(4526)
इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि संभवपर्वणि एकोत्तरशततमोऽध्यायः॥ 101 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-101-9 वितथं विगतस्तथाभावो जनकसादृश्यं यत्र तत्तादृशं पुत्रजन्म॥ 1-101-23 आर्क्षे ऋक्षपुत्रे॥ 1-101-24 क्षयैर्नाशहेतुभिः क्षुत्प्रभृतिभिः॥ 1-101-26 अभ्ययात्तं संवरणम्। एनं संवरणमेव॥ 1-101-35 बलिभृतः करदान्॥ 1-101-36 सौरी सूर्यकन्या॥ 1-101-40 अश्ववत एवाविक्षिदिति संज्ञान्तरम्॥ एकोत्तरशत्ततमोऽध्यायः॥ 101 ॥

|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|